Προσβασιμότητα στην πράξη: οι παρεμβάσεις μας για άτομα με αναπηρία όρασης στο ΚΕΠ Πανοράματος

Τι κάνει έναν δημόσιο χώρο πραγματικά προσβάσιμο για έναν άνθρωπο με αναπηρία όρασης; Ένας οδηγός όδευσης που τον βοηθά να προσανατολιστεί; Ένα γκισέ που ξεχωρίζει από τον υπόλοιπο χώρο; Η πρόληψη ενός κινδύνου που δεν μπορεί να δει; Ή μια λεπτομέρεια, όπως το πού θα στηρίξει το λευκό μπαστούνι του όταν φτάσει στο γκισέ;

Η απάντηση είναι όλα μαζί.

Στο ΚΕΠ Πανοράματος του Δήμου Πυλαίας-Χορτιάτη δημιουργήθηκε νέο προσβάσιμο Γραφείο Εξυπηρέτησης Ατόμων με Αναπηρία. Στο πλαίσιο αυτού του έργου, η Accessibility Support Academy ανέλαβε και υλοποίησε τις παρεμβάσεις προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία όρασης.

Ο ρόλος μας στο έργο του ΚΕΠ Πανοράματος

Το Γραφείο είναι αποτέλεσμα συνεργασίας πολλών ανθρώπων, με τη συμμετοχή του Γιάννη Καστούρα, Συμβούλου Προσβασιμότητας του Δήμου. Το συνολικό έργο προβλέπει επίσης την εξυπηρέτηση χρηστών αναπηρικού αμαξιδίου και κωφών και βαρήκοων πολιτών.

Οι παρεμβάσεις προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρία όρασης υλοποιήθηκαν από την Accessibility Support Academy με την υποστήριξη του Κέντρου Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών (ΚΕΑΤ), του δημόσιου φορέα που εποπτεύεται από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

Το δικό μας αντικείμενο ήταν η αναπηρία όρασης: η τεχνική αξιολόγηση, η προμήθεια και η εγκατάσταση συστήματος οδηγού όδευσης, ώστε ένας άνθρωπος με αναπηρία όρασης να κινείται με περισσότερη ασφάλεια και αυτονομία από την είσοδο έως το σημείο εξυπηρέτησης.

Στην πράξη, η δουλειά δεν σταμάτησε στον οδηγό όδευσης. Όταν εξετάσαμε πώς λειτουργεί καθημερινά ο χώρος, εντοπίσαμε και άλλα στοιχεία που επηρεάζουν την ασφάλεια, τον προσανατολισμό και την εμπειρία εξυπηρέτησης.

Οδηγός όδευσης: από την είσοδο έως το γκισέ

Η τελική διαδρομή διαμορφώθηκε μετά από επιτόπια αξιολόγηση, με βάση τις πραγματικές συνθήκες του χώρου. Ένα σχέδιο αποτυπώνει διαστάσεις και θέσεις. Δεν δείχνει πάντα πώς κινείται ένας άνθρωπος μέσα σε έναν χώρο που λειτουργεί κάθε μέρα.

Γι' αυτό εξετάσαμε την πορεία από την είσοδο μέχρι το σημείο εξυπηρέτησης και επιλέξαμε τη διαδρομή που εξυπηρετεί καλύτερα την ασφαλή κίνηση.

Χρωματική αντίθεση στο σημείο εξυπηρέτησης

Αναπηρία όρασης δεν σημαίνει πάντα ολική απώλεια όρασης. Πολλοί άνθρωποι διατηρούν μερική όραση, και γι' αυτούς η σωστή αντίθεση είναι εργαλείο προσανατολισμού. Στο συγκεκριμένο χώρο τοποθετήσαμε κίτρινη λωρίδα σήμανσης στην ακμή του μπλε γκισέ.

Βάσεις στήριξης λευκού μπαστουνιού, και στις δύο πλευρές

Όταν ένας χρήστης λευκού μπαστουνιού φτάσει στο γκισέ, χρειάζεται ένα ασφαλές σημείο για να το αφήσει. Διαφορετικά το μπαστούνι πέφτει, εμποδίζει ή μένει στο χέρι του σε όλη τη συναλλαγή.

Τοποθετήσαμε βάσεις στήριξης αριστερά και δεξιά του γκισέ. Οι άνθρωποι δεν χρησιμοποιούν όλοι το λευκό μπαστούνι με τον ίδιο τρόπο, και το σημείο πρέπει να εξυπηρετεί εξίσου αριστερόχειρες και δεξιόχειρες.

Είναι μικρή παρέμβαση σε μέγεθος. Δείχνει όμως καθαρά τι σημαίνει συμπεριληπτικός σχεδιασμός: δεν υποθέτουμε ότι υπάρχει ένας μόνο τρόπος να χρησιμοποιήσει κανείς έναν χώρο.

Ασφάλεια: οι κίνδυνοι που δεν φαίνονται

Ηλεκτρικές πρίζες

Κατά την αξιολόγηση εντοπίσαμε πρίζες σε σημεία όπου ένας άνθρωπος με αναπηρία όρασης θα μπορούσε να έρθει ακούσια σε επαφή. Τοποθετήσαμε κατάλληλα προστατευτικά, για να περιοριστεί ο κίνδυνος ηλεκτροπληξίας.

Ένα παράθυρο σε ύψος κεφαλής

Σε άλλο σημείο υπήρχε ένας λιγότερο προφανής κίνδυνος: ένα παράθυρο που, όταν ανοίγει, προβάλλει στη διαδρομή κίνησης σε ύψος κεφαλής.

Ένας βλέπων άνθρωπος το αντιλαμβάνεται αμέσως. Το λευκό μπαστούνι όμως ελέγχει το δάπεδο και δεν εντοπίζει εγκαίρως ένα εμπόδιο τόσο ψηλά, άρα ο κίνδυνος τραυματισμού είναι πραγματικός.

Εδώ η λύση δεν ήταν κάποιο προϊόν. Ήταν η συμβουλευτική. Ενημερώσαμε το προσωπικό του ΚΕΠ για τον κίνδυνο, ώστε το παράθυρο να μη μένει ανοιχτό με τρόπο που δημιουργεί εμπόδιο.

Αυτό το παράδειγμα δείχνει τι κάνει στην πράξη ένας σύμβουλος προσβασιμότητας. Εξετάζει τι πρέπει να προστεθεί σε έναν χώρο, αλλά και τι δημιουργεί εμπόδιο μέσα από τον τρόπο που ο χώρος χρησιμοποιείται κάθε μέρα.

Προσβασιμότητα σημαίνει να βλέπουμε τον χώρο διαφορετικά

Ένα Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών είναι καθημερινό σημείο επαφής του πολίτη με τη δημόσια διοίκηση. Η δυνατότητα να μπει κανείς, να προσανατολιστεί, να κινηθεί και να εξυπηρετηθεί με ασφάλεια είναι μέρος της ποιότητας της ίδιας της υπηρεσίας.

Στην Accessibility Support Academy συνδυάζουμε τεχνική γνώση, επιτόπια αξιολόγηση και κατανόηση της πραγματικής εμπειρίας των ανθρώπων με αναπηρία. Συχνά η διαφορά δεν βρίσκεται στη μεγαλύτερη παρέμβαση. Βρίσκεται στον κίνδυνο που κανείς δεν είχε παρατηρήσει, στο σημείο όπου θα στηριχτεί ένα λευκό μπαστούνι, σε μια καθημερινή συνήθεια που αλλάζει.

Η επίσημη παρουσίαση του Γραφείου πραγματοποιήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 2026, παρουσία της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνας Μιχαηλίδου και του Δημάρχου Πυλαίας-Χορτιάτη Ιγνάτιου Καϊτεζίδη. Η παρουσία τους δείχνει πόση σημασία έχει η ουσιαστική προσβασιμότητα στις υπηρεσίες που εξυπηρετούν καθημερινά τους πολίτες.

Αυτό σημαίνει για εμάς προσβασιμότητα στην πράξη.

Θέλετε να εξετάσουμε τον δικό σας χώρο με τον ίδιο τρόπο; Δείτε τις υπηρεσίες μας για την προσβασιμότητα κτιρίων ή επικοινωνήστε μαζί μας.

Συχνές ερωτήσεις

Αρκεί ένας οδηγός όδευσης για να είναι ένας χώρος προσβάσιμος σε άτομα με αναπηρία όρασης;

Όχι. Ο οδηγός όδευσης καλύπτει τη διαδρομή. Χρειάζονται επίσης χρωματικές αντιθέσεις στα σημεία εξυπηρέτησης, έλεγχος για κινδύνους στο ύψος του σώματος και της κεφαλής και ενημέρωση του προσωπικού.

Γιατί έχει σημασία η χρωματική αντίθεση;

Επειδή πολλοί άνθρωποι με αναπηρία όρασης διατηρούν μερική όραση. Η έντονη αντίθεση τους βοηθά να αναγνωρίσουν ένα γκισέ, μια ακμή ή ένα αντικείμενο και να προσανατολιστούν.

Γιατί ένα ανοιχτό παράθυρο είναι κίνδυνος για έναν χρήστη λευκού μπαστουνιού;

Επειδή το λευκό μπαστούνι εντοπίζει εμπόδια χαμηλά, στο δάπεδο. Ένα εμπόδιο που προεξέχει στο ύψος της κεφαλής συχνά δεν γίνεται αντιληπτό εγκαίρως.

Σας ενδιαφέρουν οι υπηρεσίες
και τα προγράμματά μας;